Fearful when others are greedy
De quote van Warren Buffett “be fearful when others are greedy and greedy when others are fearful” heb ik de laatste jaren heel vaak zien passeren wanneer er weer eens een klein dipje was. Ik zag daar toen nooit de angst.
Jullie weten dat ik al langer de hebberigheid zie. Warren Buffett zei in een interview met CNBC naar aanleiding van de jaarvergadering van Berkshire Hathaway dat de beurs nu volloopt met gokkers. Niet meer louter speculanten, maar regelrechte gokkers.
Ik zeg dit natuurlijk al lang, en op den duur begint het belachelijk te worden om dit te blijven herhalen, wie gelooft me nog? Het is echter oprecht wat ik in de markt zie. Ondanks dat er ook voor ons kansen zijn om te kopen, blijf ik ervan overtuigd dat de markten over het algemeen duur zijn en we steeds dichter bij een echte crash komen van het formaat 2008, 2000 of zelfs 1929.
Dat ik vrees voor een grote omvang heeft niet alleen te maken met de hebzucht en de soms ridicule waarderingen die we zien bij heel wat populaire aandelen. We hebben de afgelopen jaren ook een zelfversterkend mechanisme gekend door de massale inkoop van eigen aandelen door techgiganten en de stijgende populariteit van passief beleggen. Door de inkoop van eigen aandelen steeg de beurskoers, waardoor indexfondsen extra van deze bedrijven moesten kopen. Dat zorgde weer voor hogere prijzen, waardoor er opnieuw meer gekocht moest worden. Voor eenzelfde dollar winst werd steeds meer betaald, tot op een punt dat de winstverwachting nu lager is dan die van overheidsobligaties. Toch blijven de passieve beleggers kopen.
Wat we vandaag echter zien, is dat die grote slokkoppen hun inkoopprogramma’s van eigen aandelen stopzetten. Er wordt enkel nog verplicht gekocht voor hun aandelenverloningsplannen. Het mechanisme achter die verloning is een heel andere discussie, maar laten we zeggen dat winsten hierdoor ook overschat worden. De aandeleninkoop wordt gestopt. Niet omdat deze waardevernietigend is vanwege de hoge beurskoersen, wat overigens wel zo is, maar omdat het geld elders naartoe vloeit, namelijk naar hun investeringen in AI.
Stel nu dat ook de instroom naar passieve fondsen stilvalt of vertraagt, dan verdwijnen de kopers van deze aandelen helemaal. En wat als er door een moeilijk economisch klimaat ook mensen zijn die hun passieve fondsen moeten verkopen omdat ze het geld nodig hebben? Dat hoeft niet eens de enige reden te zijn, door de leeftijdscurve zijn er simpelweg meer mensen die met pensioen gaan en van hun pensioenpot moeten leven. Dat is al genoeg. Wie zijn dan nog de kopers van deze aandelen?
Als passieve fondsen niet meer aan de koopzijde staan en de bedrijven ook hun eigen aandelen niet meer in die mate inkopen, wie gaat het dan nog wel doen? Particulieren of actief beheerde fondsen? Ik zie geen andere grote institutionele beleggers die het gat van de ETF’s kunnen opvangen en nog niet in deze aandelen geïnvesteerd zijn. Dat geldt eveneens voor kleine fondsen en particulieren.
Hormuz vs AI
In de markt is er momenteel een strijd gaande: Hormuz versus AI. Naast de hoge waarderingen, die al reden genoeg zijn om een flinke correctie uit te lokken, zien we nog andere factoren waar we angstig over moeten zijn en waar de markt onvoldoende rekening mee houdt.
Als we kijken naar wat we weten over de problemen in de Straat van Hormuz:
Het conflict is nog niet voorbij.
De schepen met olie en gas die al onderweg waren, zijn bijna allemaal aangekomen. Zodra deze inventaris op is, gaan we het echt voelen. Dan gaat het niet meer alleen over de prijs, maar over de beschikbaarheid.
Zelfs als er morgen een akkoord is, duurt het nog weken voordat de schepen weer varen vanwege het ontmijnen, de verzekeringen en de bemanningen die moeten terugkeren.
Wanneer ze eenmaal varen, duurt het nog eens weken voordat ze op hun bestemming zijn.
Ongeveer 20% van het gas en 15% van de olie wereldwijd is hierdoor getroffen.
Er is schade aan terminals en pompinstallaties. Het heropbouwen en opstarten gaat maanden duren; in sommige situaties wordt er zelfs gesproken over 36 maanden.
Iran heeft geleerd dat ze de wereld heel makkelijk en goedkoop kunnen gijzelen.
Tel daarbij op dat er ook al jaren te weinig is geïnvesteerd in fossiele brandstoffen. Daar schreef ik al over in Smart Capital 507, die zo’n twee weken voor het begin van de oorlog uitkwam.
De conclusie is helder: zelfs al stopt het conflict zeer snel, de hoge olieprijzen zullen nog aanhouden. Het gaat mij niet zozeer om de piekprijs die olie kan bereiken, maar wel om het feit dat we voor een langere periode hogere prijzen gaan zien. Dat weegt op de wereldeconomie, want olie gaat niet enkel over de brandstof in onze auto’s, vrachtwagens of vliegtuigen, maar ook over chemie, medicijnen, cosmetica, bouwmaterialen, plastic, kleding, verf, enzovoort. Als alles duurder wordt, zal de consument ergens moeten besparen. Het zijn tenslotte de consumenten die op het eind van de rit de rekening moeten betalen.
Naast de ondertussen bekende Buffett-indicator staan er nog vele andere lichten op rood en zien we unieke signalen. Zo was er nog nooit zo’n snel herstel na een daling van 10%. Ook is het nog maar enkele keren eerder voorgevallen dat de S&P 500 nieuwe records aantikte, terwijl er binnen deze index zoveel bedrijven op hun laagste koers in meer dan een jaar noteren.
De andere kant
Er zijn echter ook argumenten waarom de crash nog niet voor meteen zal zijn. Zo is de uitbouw van AI positief voor alle onderaannemers. Indien de productiviteitswinst die wordt voorgespiegeld ook daadwerkelijk wordt behaald, kan er een stevige groei van de economie volgen.
Voorlopig is er ook nog geen enkele indicator die erop wijst dat AI zorgt voor jobverlies. Natuurlijk ontslaan grote techgiganten nu personeel onder dit narratief, dat is gewoon makkelijk en sust de aandeelhouders wat betreft de enorme investeringen. De echte reden is natuurlijk dat zij in de strijd om talent simpelweg veel te veel personeel hebben aangenomen.
Stel je bovendien eens voor dat AI de overstap kan maken van het digitale naar het fysieke. Ik droom van een robot die mijn elektriciteit, loodgieterij en tuin kan doen.
Wanneer mensen tijd vrij krijgen, zoeken ze wel iets anders om te doen. Zo’n 150 jaar geleden werkte 60% van de bevolking in de landbouw omdat dit nodig was om in de voedselvoorziening te voorzien. Dit is afgebrokkeld naar slechts enkele procenten. Eerst gingen mensen in fabrieken werken, daarna in andere sectoren en diensten. Ook AI zal wel worden opgevangen, daar ben ik zeker van.
We weten ook dat Trump er alles aan zal doen om de beurs hoog te houden. In november zijn de Midterms in Amerika die hij niet wil verliezen, want dan wordt zijn macht ingeperkt.
De grote IPO’s zijn er ook nog niet, wat een klassieker is voor een crash. Nu weten we wel dat de S&P 500 haar regels wil aanpassen om voor megacap-bedrijven een versoepeling te verkrijgen, waardoor deze niet meer hoeven te voldoen aan de winstgevendheidsvereiste. Dit is duidelijk gericht op bedrijven zoals SpaceX.
Bovendien is iedereen zich bewust van deze hoge waarderingen en problemen.
Moeilijke markt om te navigeren
Dit alles maakt het een moeilijke markt om in te navigeren, en dan hebben we het nog niet eens gehad over inflatie, welke een reden is om ook weer niet te lang te veel cash aan te houden.
Het is aan ons om (goedkope) bedrijven te kopen die een storm kunnen overleven en er sterker uit kunnen komen. Het is ook een moment om je portefeuille eens goed tegen het licht te houden en te kijken of er aandelen zijn die je beter kunt verkopen. Ik vond de term van Howard Marks heel sterk, hij bekijkt het niet alleen als een verkoop, maar ook als een “undo-buy”.
Verkopen doe je meestal omdat één van de volgende zaken voorvalt:
Je vindt nieuwe informatie waardoor je thesis niet meer klopt.
De prijs is te hoog geworden.
Je hebt een betere opportuniteit gevonden.
Hierdoor blijven er soms aandelen in je portefeuille hangen waarvoor je eigenlijk geen directe reden hebt om te verkopen. Als je echter gaat nadenken of je deze aandelen vandaag, onder de huidige omstandigheden, opnieuw zou kopen, verandert het verhaal soms. En als je vandaag niet zou kopen, dan kun je waarschijnlijk beter verkopen.
Zeker in de huidige markt, waarvan je misschien net als ik verwacht dat deze kan corrigeren, is dit essentieel. Als je nu geen 100% overtuiging hebt over een aandeel, dan zal die overtuiging alleen maar minder zijn als het straks 20 of 30% lager staat. Ik heb zelf zo twee aandelen geïdentificeerd in mijn portefeuille die ik liever verkoop, om het kapitaal in te zetten in een sector waar ik op dit ogenblik veel meer potentie in zie.